Yoga is voor veel mensen bekend als een manier om het lichaam te bewegen, te stretchen en sterker te maken. Maar yoga kan veel meer zijn dan houdingen. Het kan een pad zijn om weer echt contact te maken met je lichaam, je gevoel en je adem.
Somatische beweging in combinatie met yoga biedt een krachtige manier om zowel fysiek als mentaal meer aanwezig te zijn en je lichaam bewust te ervaren.
Het lichaam als communicatiemiddel
Tachtig procent van de zenuwvezels stuurt informatie van het lichaam naar de hersenen, en slechts twintig procent van de hersenen naar het lichaam. Dat betekent dat ons lichaam veel vaker met ons brein praat dan andersom.
Als je ooit hebt geprobeerd om met je verstand te begrijpen waarom je je anders zou moeten voelen of gedragen, en dat niet lukte, is dat volkomen logisch. Ons lichaam heeft meer nodig dan alleen woorden om zich veilig, ontspannen en aanwezig te voelen.
Wanneer onveiligheid of spanning in het lichaam wordt ervaren, helpt het niet om simpelweg te denken: “Ik moet me kalmeren.” De delen van het zenuwstelsel die deze reacties aansturen, zoals vechten, vluchten of bevriezen, reageren niet op taal of logica, maar op sensaties, ademhaling en beweging. Heling werkt dus vooral via het lichaam zelf.
Inzicht in je autonome zenuwstelsel
Ons autonome zenuwstelsel regelt voortdurend of we ons veilig voelen of juist in een staat van activatie verkeren, zoals angst, stress of bevriezing. Wanneer we overschakelen naar een toestand van veiligheid, de zogenaamde ventraal-vagale staat, verandert onze hele ervaring. We voelen ons meer verbonden, aanwezig, rustig en open. De ventraal-vagale staat is de natuurlijke ruststand van je zenuwstelsel. In deze toestand voelt je lichaam zich op zijn gemak: je ademhaling is rustig, je hartslag stabiel en je spieren ontspannen. Je voelt je kalm, aanwezig en in contact met jezelf en met anderen.
Door te bewegen, te ademen en te voelen, help je je lichaam signalen van veiligheid te ontvangen en kun je als het ware je zenuwstelsel reguleren.
Regulatiebronnen
Regulering via het lichaam betekent dat we bronnen gebruiken die het zenuwstelsel helpen herstellen en kalmeren. Voorbeelden hiervan kunnen zijn:
- Verbinding met anderen
- Mindfulness en meditatie
- Zachte ademhalingsoefeningen
- Yoga, Qigong of dans
- Tijd doorbrengen in de natuur
- Zachte aanraking of zelfmassage
- Muziek, kunst of creatie
- Journaling
- Spel, humor en co-regulatie met anderen
- Somatische beweging is ook een krachtige regulatie tool. Door subtiele bewegingen, ademhaling en aandacht op het lichaam leer je spanningen los te laten en je zenuwstelsel te kalmeren. Het helpt je in een veilige staat te komen, waardoor je je meer aanwezig, verbonden en ontspannen voelt.
Wat is somatische beweging
Het woord somatisch komt van het Griekse woord soma, dat lichaam betekent, in de betekenis van het gevoelde, levende lichaam.
Somatische beweging richt zich op de ervaring van binnenuit: hoe het lichaam beweegt, hoe spanning en ontspanning zich afwisselen en hoe bewustzijn ontstaat door aandacht. Het gaat niet om een beweging perfect uitvoeren, maar om bewust voelen wat er gebeurt. Je wordt uitgenodigd om te luisteren naar je lichaam, zonder oordeel of een ervaring te labelen als goed of fout, en te bewegen op een manier die natuurlijk aanvoelt.
Somatische beweging combineren met yoga
Wanneer we somatische principes integreren in yoga, ontstaat een practice met meerdere lagen.
- Bewustzijn: Je ontwikkelt gevoeligheid voor subtiele signalen van je lichaam: spanning, adem en emoties.
- Veerkracht en flexibiliteit: Zowel fysiek als mentaal: hoe beweeglijk ben je in je houding, je reacties en je denken?
- Herstel en ontspanning: Door aandachtig te bewegen ondersteun je herstel en verlicht je chronische spanning.
- Integratie: Houdingen, adem en meditatie vormen samen één geheel. Je beweegt niet vanuit prestatie, maar vanuit aanwezigheid.
Er zijn veel overlappingen tussen yoga en somatische beweging, maar beide hebben een iets andere focus. Yoga gebruikt houdingen, adem en beweging om lichaam en geest te versterken, ontspannen en in balans te brengen, terwijl somatische beweging vooral draait om bewust ervaren wat er in je lichaam gebeurt, zoals spanningen, sensaties en reacties van het zenuwstelsel.
In mijn lessen combineer ik beide. We doen yogahoudingen en flows, maar altijd met aandacht voor hoe je lichaam voelt en reageert. Zo ontstaat een practice waarin bewegen en ervaren samenkomen, en waarin je je in je lichaam veilig en aanwezig kunt voelen.
Voor wie kan somatische yoga behulpzaam zijn
Iedereen kan baat hebben bij deze manier van bewegen, maar het is bijzonder waardevol voor mensen die:
- Chronische spanning of stress ervaren: Wanneer je veel in je hoofd zit of moeite hebt met ontspannen, helpt somatische yoga om spanning te herkennen en los te laten via het lichaam.
- Lichamelijke klachten of stijfheid voelen: Bij rug-, nek- of schouderklachten helpt bewuste beweging om vastzittende patronen te versoepelen en coördinatie te verbeteren.
- Zich losgekoppeld voelen van hun lichaam: Sommige mensen leven vooral in hun hoofd en hebben moeite om te gronden. Somatische yoga brengt je terug in je lichaam en creëert weer ruimte voor rust en helderheid.
- Emotionele of mentale spanning willen doorvoelen: Het lichaam onthoudt wat we soms vergeten of negeren. Somatische yoga helpt emoties op een veilige manier te ontladen door beweging en adem.
- Beweging willen ervaren als zelfzorg in plaats van prestatie: In plaats van dieper in de houding te komen, leer je luisteren naar wat je lichaam nodig heeft. Beweging wordt een vorm van zelfzorg.
Op Curaçao nodigt het ritme van het eiland uit tot vertraging, maar het leven kan ook intens zijn. Gebruik yoga of een van de bovengenoemde manieren om balans te vinden tussen actie en rust, inspanning en overgave.
In mijn lessen combineren we somatische bewustwording met yoga, zodat je niet alleen beweegt, maar echt aanwezig bent in je lichaam. Of je nu een beginner bent of ervaren yogi, er is ruimte om te verkennen, te voelen en te groeien in jouw eigen tempo.
Klaar om te voelen in plaats van te presteren?
Ontdek hoe somatische beweging en yoga je helpen om spanning los te laten, energie te hervinden en dieper in contact te komen met jezelf. Je bent van harte welkom om een les te volgen, of dat nu yin, een flow, of een 1-op-1 sessie is.